Επιστήμονες εντόπισαν μια πρωτεΐνη που φαίνεται να βοηθά τα κύτταρα να αποφασίζουν αν θα εξοικονομήσουν ενέργεια ή αν θα καταναλώσουν περισσότερα καύσιμα — όμως ο χαρακτηρισμός της ως «διακόπτης απενεργοποίησης της αποθήκευσης λίπους» ξεπερνά όσα έχουν αποδειχθεί μέχρι σήμερα.
Ερευνητές του Ινστιτούτου Επιστημών Weizmann στο Ισραήλ μελέτησαν την MTCH2, μια πρωτεΐνη των μιτοχονδρίων που έχει λάβει το προσωνύμιο «Mitch». Προηγούμενα πειράματα σε ποντίκια είχαν δείξει ότι η απώλεια της MTCH2 αύξανε τη συνολική κατανάλωση ενέργειας του οργανισμού και προστάτευε τα ζώα από την παχυσαρκία που προκαλείται από διατροφή υψηλή σε λιπαρά.
Στη μελέτη του 2025, οι ερευνητές απενεργοποίησαν γενετικά την MTCH2 σε ανθρώπινα κύτταρα HeLa που αναπτύσσονταν στο εργαστήριο. Τα μιτοχόνδρια των κυττάρων έγιναν περισσότερο κατακερματισμένα και παρουσίασαν αλλαγές στη λειτουργία τους, με αποτέλεσμα να αυξηθούν οι ενεργειακές απαιτήσεις τους για ATP, το βασικό «ενεργειακό νόμισμα» των κυττάρων.
Για να καλύψουν αυτές τις αυξημένες ανάγκες, τα κύτταρα αύξησαν τη χρήση διαθέσιμων θρεπτικών συστατικών, μεταξύ των οποίων λιπίδια, αμινοξέα και υδατάνθρακες.
Η ερευνητική ομάδα εξέτασε επίσης τη δημιουργία λιποκυττάρων χρησιμοποιώντας κύτταρα-πρόδρομους του λιπώδους ιστού. Όταν η MTCH2 απουσίαζε, τα ανώριμα κύτταρα παρουσίασαν σημαντικά μειωμένη ικανότητα να διαφοροποιηθούν σε ώριμα λιποκύτταρα και συσσώρευσαν λιγότερα λιπίδια.
Συνολικά, τα ευρήματα δείχνουν ότι η MTCH2 συμμετέχει στον συντονισμό της λειτουργίας και της δομής των μιτοχονδρίων, της ενεργειακής ζήτησης και της δημιουργίας λιποκυττάρων. Η παρέμβαση σε αυτό το μονοπάτι θα μπορούσε στο μέλλον να αποτελέσει έναν πιθανό τρόπο αύξησης της ενεργειακής δαπάνης ή περιορισμού της συσσώρευσης λίπους.
Ωστόσο, πρόκειται ακόμη για πρώιμη εργαστηριακή έρευνα και όχι για θεραπεία αδυνατίσματος που έχει δοκιμαστεί σε ανθρώπους.
Η συγκεκριμένη μελέτη δεν απέδειξε ότι οι άνθρωποι μπορούν να γίνουν «άτρωτοι στην παχυσαρκία», ούτε ότι μια θεραπεία που θα στοχεύει την MTCH2 θα μπορούσε να διατηρήσει ή να ενισχύσει τη μυϊκή μάζα.
Η σημασία της ανακάλυψης βρίσκεται στο ότι αποκαλύπτει έναν πιθανό νέο μεταβολικό στόχο. Για να μετατραπεί όμως αυτή η γνώση σε ασφαλές φάρμακο, απαιτούνται εκτεταμένες προκλινικές μελέτες σε ζώα και, στη συνέχεια, κλινικές δοκιμές σε ανθρώπους.
Με άλλα λόγια, το MTCH2 αποτελεί έναν πολλά υποσχόμενο ερευνητικό στόχο, αλλά απέχει ακόμη σημαντικά από το να αποτελεί αποδεδειγμένη θεραπεία κατά της παχυσαρκίας.
Πηγή: Weizmann Institute of Science, The EMBO Journal και PubMed
